Bài viết
Phân biệt chi tiết 10 loại lịch đồng hồ đeo tay
Chỉ báo lịch có lẽ là chức năng không kém phần quan trọng so với tính năng xem giờ phút giây trên đồng hồ. Có tới 10 thiết kế lịch đồng hồ đeo tay khác nhau. Làm sao để phân biệt chúng. Cùng Thư Viện Đồng Hồ tìm hiểu trong bài viết này.
Lịch ngày cơ bản (Date Calendar)
Lịch ngày là lịch đồng hồ cơ bản và phổ biến nhất trên đồng hồ đeo tay. Nó thường được hiển thị qua ô cửa sổ hoặc bởi một kim thứ tư dùng để chỉ ngày riêng. Một bánh xe lịch ngày sẽ chạy tăng dần từ ngày 1 đến 31. Các tháng có ít hơn 31 ngày sẽ không tự chuyển và người đeo phải tự chỉnh thủ công (tháng 2, 4, 6, 9 và 11).
Lịch đồng hồ Date Window
Lịch Date Window sẽ hiển thị thông qua một ô cửa sổ trên mặt số, thường ở vị trí 3 giờ hoặc 6 giờ. Việc thay đổi ngày có thể là bán tức thời, chuyển dần vào khoảng nửa đêm hoặc ngay lập tức vào thời điểm nửa đêm bằng một cú nhảy, một giải pháp thanh lịch hơn nhưng phức tạp hơn đòi hỏi phải tích lũy năng lượng để đĩa (kim) ngày nhảy ngay lập tức.

Lịch Date Window sẽ hiển thị thông qua một ô cửa sổ trên mặt số, thường ở vị trí 3 giờ hoặc 6 giờ
Lịch đồng hồ Big Date
Những chiếc đồng hồ có dạng “Big Date” biểu thị ngày bằng 2 đĩa lịch được in số lớn giúp người đeo dễ đọc hơn. Một đĩa biểu thị hàng chục và đĩa còn lại là hàng đơn vị. Các cơ cấu khác nhau sẽ có kiểu biểu thị khác nhau, có thể là hai đĩa chồng lên nhau (như chiếc A. Lange & Söhne Grand Lange 1 với bộ máy L095.4) hoặc hai đĩa đặt cạnh nhau (chiếc Roger Dubuis với bộ máy RD540 caliber có flying Tourbillon)

Lịch đồng hồ “Big Date” biểu thị ngày bằng 2 đĩa lịch được in số lớn giúp người đeo dễ đọc hơn
Lịch đồng hồ Pointer Date
Lịch Pointer Date sử dụng một cây kim dài đồng tâm cùng kim giờ – phút – giây để chỉ ngày qua một vòng tròn số in lần lượt từ 1 đến 31.

Lịch đồng hồ Pointer Date sử dụng một cây kim dài đồng tâm để chỉ ngày qua một vòng tròn số in lần lượt từ 1 đến 31.
Lịch đồng hồ Subsidiary Date
Cơ chế hoạt động lịch Subsidiary Date là sử dụng một vòng tròn nhỏ trên mặt số đồng hồ, cùng một cây kim nhỏ để chỉ các ngày từ ngày 1 đến ngày 31 trong tháng.

Lịch đồng hồ Subsidiary Date sử dụng một vòng tròn nhỏ trên mặt số đồng hồ
Lịch thứ – ngày (Day – Date Calendar)
Lịch Day – Date đôi khi còn được gọi là lịch đôi. Loại lịch này cho biết ngày và thứ trong tuần. Các nguyên tắc để biểu thị thứ tương tự như ngày nhưng với một vài chi tiết khác nhau, đó là một bánh xe quay trong 7 ngày thay vì 31.

Lịch đồng hồ Day – Date cho biết ngày và thứ trong tuần
Lịch thứ – ngày – tháng (Triple Calendar)
Lịch đồng hồ Triple Calendar bổ sung thêm tháng vào ô thứ và ngày. Việc bổ sung này làm cho nó trở thành một chiếc đồng hồ với lịch hoàn chỉnh.

Lịch đồng hồ Triple Calendar bổ sung thêm tháng vào ô thứ và ngày
Lịch thường niên (Annual Calendar)
Cơ chế lịch đồng hồ thường niên Annual Calendar cho phép cỗ máy nhận biết chính xác các ngày của tháng. Theo đó, đồng hồ sẽ phân biệt tháng nào 30 ngày và tháng nào 31 ngày. Người đeo cần phải điều chỉnh lại lịch Annual vào ngày cuối cùng của tháng 2 năm nhuận, từ ngày 28 sang ngày 29/2 và ngày 1/3. Do đó, chúng ta chỉ cần điều chỉnh 4 năm 1 lần.

Lịch thường niên sẽ phân biệt tháng nào 30 ngày và tháng nào 31 ngày
Lịch vạn niên (Perpetual Calendar)
Lịch vạn niên Perpetual Calendar trên đồng hồ đeo tay được đánh giá là rất phức tạp nên chúng chỉ xuất hiện trên đồng hồ cao cấp. Cơ chế lịch đồng hồ này được lập trình cho phép tính chính xác các tháng có 31 ngày, 30 ngày, 28 ngày và cả năm nhuận tháng 2 có 29 ngày.
Cơ chế phức tạp của nó có một “bộ nhớ” cơ học trong 1461 ngày. Một số hệ thống đã được thiết kế nhưng nói chung, một bánh xe quay cứ 4 năm một lần điều khiển các chỉ dẫn lịch liên quan đến độ dài chính xác của tháng. Để thiết thực hơn nữa, lịch vạn niên có thể đi kèm với hệ thống lên dây tự động (thậm chí người dùng cần thêm cả hộp lên cót tự động để đảm bảo chúng không bao giờ hết cót, kể cả khi không được đeo). Vì chúng cần phải chạy liên tục để đảm bảo lịch luôn chính xác.
Những cơ chế phức tạp này được coi là minh chứng cho bậc thầy chế tạo đồng hồ và là thứ bắt buộc phải có trong các bộ sưu tập của các nhà sản xuất đồng hồ lớn. Các thương hiệu hiển thị thông tin trên mặt số theo nhiều cách khác nhau, từ bố cục mặt số thông thường (đặc biệt là sử dụng mô-đun lịch Dubois Depraz) đến các tùy chọn sáng tạo hơn để phân biệt, để tăng khả năng đọc hoặc tránh nhìn quá lộn xộn.

Lịch vạn niên cho phép tính chính xác các tháng có 31 ngày, 30 ngày, 28 ngày và cả năm nhuận tháng 2 có 29 ngày
Lịch vạn niên vĩnh cửu (Secular Perpetual Calendar)
Trên thực tế, lịch vạn niên không thực sự “vạn niên”. Cơ chế của chúng tái tạo chu kỳ 4 năm dựa trên lịch Julian chứ không phải lịch Gregorian. Do đó, nó chỉ chính xác trong 100 năm. Họ không “xóa” được năm nhuận 3 lần trong 4 thế kỷ nên cần phải điều chỉnh thủ công. Người đeo không cần điều chỉnh cho đến năm 2100.
Đối với những người không muốn phải đặt lại ngày vào cuối tháng 2 năm 2100, các nhà sản xuất đồng hồ đã thiết kế cơ chế được gọi là “Lịch vạn niên vĩnh cửu”. Trong đó phải kể đến mẫu đồng hồ lịch vạn niên vĩnh cửu của Svend Andersen hoặc Franck Muller Mega Aeternitas.
Franck Muller Aeternitas Mega 4 có 36 phức hợp cấu thành bởi 1483 chi tiết. Cơ chế lịch của nó được hiệu chuẩn để tái tạo năm nhuận trong 4 năm, không có năm nhuận trong 100 năm, năm nhuận trong chu kỳ 400 năm. Nó có tính năng biểu thị của năm (lịch đếm chu kỳ 1000 năm hiển thị ngay dưới trung tâm mặt số).

Franck Muller Aeternitas Mega 4 có 36 phức hợp cấu thành bởi 1483 chi tiết
Lịch tuần trăng (Moon Phase Calendar)
Chu kỳ mặt trăng được tính toán dựa vào sự thay đổi của ba thực thể là Mặt trăng, Trái đất và Mặt trời. Từ trăng non tới trăng tròn và quay trở lại với trăng non là 29 ngày, 12 giờ, 44 phút và 2,8 giây.
Dựa theo chu kỳ mặt trăng, nhà sản xuất sẽ gắn đĩa xoay với một cơ cấu 59 bánh răng kết hợp với bánh răng giờ. Chúng kết hợp với nhau tạo chuyển động cho đĩa xoay ở phía trên. Qua đó, cung cấp cho người đeo thông tin về lịch tuần trăng. Với sự phức tạp này, lịch tuần trăng thường chỉ xuất hiện trên những mẫu đồng hồ cao cấp có độ hoàn thiện cao.

Lịch tuần trăng trên đồng hô Glashütte Original