Hướng dẫn sử dụng Máy cơ · Quartz · Bộ máy
Sai số bao nhiêu là bình thường?
Mọi đồng hồ đều có sai số, nhưng mức được xem là bình thường khác nhau nhiều giữa máy cơ, máy quartz và các công nghệ khác. Bài viết tổng hợp các mức sai số tham khảo và giúp bạn biết khi nào sai số là dấu hiệu cần kiểm tra.
Khi nào cần thực hiện?
- Thấy đồng hồ lệch vài giây hoặc vài phút so với giờ trên điện thoại và băn khoăn có phải hỏng không.
- Mới mua đồng hồ cơ và muốn biết sai số bao nhiêu là chấp nhận được.
- Sai số của đồng hồ thay đổi rõ so với trước, hoặc thay đổi đột ngột sau va đập hay sau khi để gần nam châm.
Hướng dẫn
- Bước 1Xác định loại bộ máy
Đồng hồ cơ thường được tính sai số theo giây mỗi ngày, còn đồng hồ quartz, năng lượng ánh sáng, kinetic và điện tử tính theo giây mỗi tháng. Nếu chưa rõ đồng hồ của mình thuộc loại nào, hãy xem bài Phân biệt các loại bộ máy đồng hồ. - Bước 2Tham khảo mức của đồng hồ cơ phổ thông
Đồng hồ cơ không có chứng nhận thường chạy trong khoảng chừng −10 tới +20 giây mỗi ngày, tùy hãng và bộ máy. Một số máy phổ thông được hãng công bố biên độ rộng hơn, ví dụ Seiko 4R35 khoảng −35 tới +45 giây mỗi ngày, còn Seiko 6R35 khoảng −15 tới +25 giây mỗi ngày. - Bước 3Tham khảo mức của đồng hồ chronometer
Chuẩn chronometer của COSC yêu cầu sai số trung bình −4 tới +6 giây mỗi ngày, với bộ máy được thử ở năm tư thế và ba mức nhiệt 8 °C, 23 °C, 38 °C. Một số hãng tự đặt tiêu chuẩn chặt hơn cho đồng hồ đã lắp vỏ, như Rolex khoảng ±2 giây mỗi ngày hay chuẩn Master Chronometer của Omega là 0 tới +5 giây mỗi ngày. - Bước 4Tham khảo mức của đồng hồ quartz
Đồng hồ quartz thông thường sai khoảng ±15–20 giây mỗi tháng; đồng hồ năng lượng ánh sáng, kinetic và điện tử cũng tương tự vì đều dùng dao động thạch anh. Một số máy quartz độ chính xác cao chỉ sai vài giây mỗi năm, còn đồng hồ nhận sóng radio hoặc GPS tự chỉnh theo giờ chuẩn khi bắt được tín hiệu. - Bước 5Đo sai số thực tế trong vài ngày
So đồng hồ với giờ chuẩn trên điện thoại vào cùng một thời điểm mỗi ngày, liên tục vài ngày rồi lấy trung bình. Cách làm chi tiết có trong bài Cách kiểm tra sai số đồng hồ tại nhà. - Bước 6Đối chiếu và quyết định
Nếu sai số nằm trong mức hãng công bố và ổn định, đồng hồ đang hoạt động bình thường. Nếu sai số vượt xa mức đó, tăng dần theo thời gian hoặc thay đổi đột ngột, nên mang đồng hồ đi kiểm tra.
Lưu ý
- Sai số của đồng hồ cơ thay đổi theo tư thế để, lượng cót còn lại, nhiệt độ và thói quen đeo; cùng một chiếc có thể chạy nhanh khi đeo và chậm khi để trên bàn.
- Đồng hồ cơ đột ngột nhanh vài phút mỗi ngày thường gợi ý khả năng bị nhiễm từ, không phải sai số thông thường.
- Đồng hồ quartz chạy chậm dần, hoặc kim giây nhảy 2 giây một lần, có thể là dấu hiệu pin yếu.
- Mức sai số hãng công bố được đo khi đồng hồ còn mới, trong điều kiện tiêu chuẩn; đồng hồ lâu chưa bảo dưỡng có thể lệch xa hơn.
Không nên
- Không so sánh sai số của đồng hồ cơ với đồng hồ quartz; hai loại có mức chuẩn rất khác nhau.
- Không kết luận chỉ sau một ngày theo dõi; hãy đo trong nhiều ngày liên tiếp.
- Không tự mở đáy để chỉnh cần nhanh chậm của bộ máy tại nhà.
Câu hỏi thường gặp
Đồng hồ cơ mỗi ngày nhanh 10 giây có phải hỏng không?
Thường là không. Với đa số đồng hồ cơ phổ thông, mức này nằm trong sai số cho phép và bạn chỉ cần chỉnh lại giờ định kỳ; nếu muốn chính xác hơn, thợ có thể cân chỉnh trong giới hạn của bộ máy.
Vì sao đồng hồ quartz tốt vẫn sai vài giây mỗi tháng?
Tần số dao động của tinh thể thạch anh thay đổi nhẹ theo nhiệt độ và tuổi thọ linh kiện. Chỉ các bộ máy được thiết kế độ chính xác cao hoặc đồng hồ tự chỉnh giờ bằng sóng radio, GPS mới giảm sai số xuống rất thấp.
Chronometer có nghĩa là đồng hồ không bao giờ sai?
Không. Chronometer chỉ bảo đảm bộ máy đạt mức sai số nhỏ trong điều kiện kiểm định; khi sử dụng thực tế, sai số vẫn thay đổi theo cách đeo và thời gian sử dụng.