Hướng dẫn sử dụng Máy cơ · Quartz · Bộ máy · Điện tử
Phân biệt các loại bộ máy đồng hồ
Bộ máy là trái tim của đồng hồ, quyết định cách đồng hồ lấy năng lượng, độ chính xác và cách chăm sóc. Bài viết giới thiệu ngắn gọn máy cơ lên cót tay, automatic, quartz, năng lượng ánh sáng, kinetic và điện tử, kèm cách nhận biết từng loại.
Khi nào cần thực hiện?
- Chuẩn bị mua đồng hồ và muốn chọn loại máy phù hợp với thói quen sử dụng.
- Không biết đồng hồ mình đang dùng là máy gì để chăm sóc, bảo dưỡng cho đúng.
- Cần mô tả đúng loại máy khi hỏi thợ hoặc tìm sách hướng dẫn.
Hướng dẫn
- Bước 1Nhận biết máy cơ lên cót tay
Năng lượng đến từ dây cót mà bạn lên bằng cách vặn núm, thường mỗi ngày một lần. Máy không có rotor, kim giây quét thành nhiều bước nhỏ liên tiếp nên trông gần như liền mạch. - Bước 2Nhận biết máy automatic
Đây cũng là máy cơ nhưng có rotor (quả văng) xoay theo cử động tay để tự lên cót. Đồng hồ thường dừng sau khoảng một đến hai ngày không đeo, tùy mức trữ cót, và nhiều máy cho phép lên cót thêm bằng núm. - Bước 3Nhận biết máy quartz
Máy chạy bằng pin, dùng tinh thể thạch anh dao động để giữ nhịp nên chính xác hơn máy cơ nhiều. Kim giây thường nhảy từng giây một, và cần thay pin sau vài năm tùy loại máy. - Bước 4Nhận biết máy năng lượng ánh sáng
Ví dụ Citizen Eco-Drive hay Seiko Solar: mặt số hấp thụ ánh sáng để sạc một pin sạc bên trong, nên không phải thay pin định kỳ như quartz thường. Đồng hồ cần được tiếp xúc ánh sáng đều đặn, nếu cất trong tối lâu có thể dừng. - Bước 5Nhận biết máy kinetic
Đây là công nghệ của Seiko kết hợp rotor như máy automatic với bộ máy quartz: cử động tay làm rotor quay để phát điện, nạp vào tụ hoặc pin sạc. Đồng hồ chính xác như quartz nhưng cần được đeo hoặc lắc để nạp năng lượng. - Bước 6Nhận biết đồng hồ điện tử
Đồng hồ hiển thị giờ bằng màn hình số (LCD) thay cho kim, thường có thêm báo thức, bấm giờ, đèn nền và nhiều chế độ chuyển bằng nút bấm. Bên trong cũng dùng thạch anh nên độ chính xác tương tự quartz kim. - Bước 7Lưu ý các loại kết hợp
Một số đồng hồ kết hợp nhiều công nghệ, như Spring Drive của Seiko dùng dây cót làm nguồn năng lượng nhưng điều tốc bằng thạch anh, hay đồng hồ vừa có kim vừa có màn hình số (ana-digi). Khi không chắc, hãy tra mã máy trên nắp đáy.
Lưu ý
- Máy cơ (lên cót tay và automatic) cần bảo dưỡng định kỳ, thường khoảng 3–5 năm một lần, và nhạy với từ trường, va đập hơn máy quartz.
- Máy quartz, năng lượng ánh sáng và kinetic vẫn có dầu bôi trơn và gioăng, nên sau nhiều năm cũng cần kiểm tra, bảo dưỡng chứ không chỉ thay pin.
- Pin sạc của đồng hồ năng lượng ánh sáng và tụ, pin sạc của đồng hồ kinetic có tuổi thọ nhất định; khi đồng hồ không còn giữ được năng lượng, có thể cần thay.
- Kiểu chạy của kim giây chỉ là gợi ý: có máy cơ đặc biệt cho kim giây nhảy từng giây và có máy quartz đặc biệt cho kim giây quét mượt.
Không nên
- Không lắc mạnh hoặc quay đồng hồ automatic quá đà để lên cót; chỉ cần đưa nhẹ hoặc lên cót bằng núm nếu máy cho phép.
- Không để pin đã hết nằm lâu trong đồng hồ quartz vì pin cũ có thể chảy dịch, gây hỏng mạch.
- Không tự lắp pin thường vào đồng hồ năng lượng ánh sáng hoặc kinetic; các loại này dùng pin sạc, tụ chuyên dụng.
- Không đánh giá loại máy nào tốt hơn chỉ dựa vào độ chính xác; mỗi loại phù hợp với một nhu cầu khác nhau.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết đồng hồ là máy cơ hay máy pin mà không mở đáy?
Quan sát kim giây: máy cơ thường quét liên tục, máy quartz thường nhảy từng giây. Để chắc chắn, hãy xem chữ trên mặt số, nắp đáy hoặc tra theo mã máy.
Đồng hồ automatic có cần pin không?
Không. Đồng hồ automatic chạy hoàn toàn bằng năng lượng dây cót, được nạp nhờ rotor khi đeo hoặc khi lên cót bằng núm.
Đồng hồ năng lượng ánh sáng có phải không bao giờ cần sửa?
Không hẳn. Đồng hồ vẫn cần kiểm tra chống nước, bảo dưỡng định kỳ, và sau nhiều năm có thể phải thay pin sạc khi khả năng giữ năng lượng giảm.