Bài viết
Dây tóc Blue Parachrom độc quyền của Rolex
Dây tóc Blue Parachrom của Rolex là thành tựu đáng ngưỡng mộ trong giới đồng hồ. Đây là cải tiến kỹ thuật được nhiều sự chú ý và khen ngợi của giới mộ điệu. Cùng Thư Viện Đồng Hồ tìm hiểu về Blue Parachrom Hairspring (hay còn được gọi là Parachrom Bleu Hairspring) trong bài viết này.
Blue hay Bleu?
“Bleu” không phải là lỗi đánh máy, nó là từ tiếng Pháp, có nghĩa là màu xanh lam. Trong nhiều năm, Rolex gọi dây tóc này là “Parachrom Bleu”. Nhưng tính đến thời điểm hiện tại, thương hiệu gọi nó là “Blue Parachrom”. Một số người thậm chí còn viết thành “Blu”.
Parachrom được cho là sự kết hợp của hai từ “paramagnetic” and “chrom”. “Paramagnetic” (thuật từ) giúp nó không bị ảnh hưởng bởi từ trường. “Chrom” xuất phát từ tiếng Hy Lạp “Chrôma”, có nghĩa là màu sắc. Bleu, như đã nói ở trên, mang nghĩa là màu xanh lam.
Khi nhắn đến Blue Parachrom Hairspring, Rolex nói: “Sau 5 năm nghiên cứu, Rolex đã tạo ra dây tóc Parachrom màu xanh lam. Được chế tạo từ một hợp kim thuận từ, nó không bị ảnh hưởng bởi từ trường và khả năng chống va đập cao hơn tới 10 lần. Trong lịch sử, màu xanh độc đáo của dây tóc là dấu hiệu của sự uy tín, đáng tin cậy và nó chỉ dành riêng cho những chiếc đồng hồ chính xác nhất.”

Màu xanh độc đáo của dây tóc là dấu hiệu của sự uy tín, đáng tin cậy và nó chỉ dành riêng cho những chiếc đồng hồ chính xác nhất
Vì sao Rolex sản xuất dây tóc Blue Parachrom?
Nivarox đã làm dây tóc cho hầu hết tất cả các nhà sản xuất đồng hồ Thụy Sĩ, bao gồm cả Rolex. Hợp kim mà họ tạo ra được gọi là Nivarox (viết tắt của Nicht Variabel Oxydfest, hoặc Non-Variable Non-Oxidizing) nghĩa là không bị biến đổi, không bị oxy hóa và có nhiều dạng khác nhau, tùy thuộc vào mục đích sử dụng của chúng.
Nivarox được làm bằng thép không gỉ với các hợp kim coban, niken và crom, cùng với một lượng nhỏ titan và berili. Các hợp kim này được sử dụng rộng rãi bởi các nhà sản xuất đồng hồ xa xỉ. Tuy nhiên, chúng cũng có thể được tìm thấy trên các dụng cụ phẫu thuật và trên các dụng cụ khác nhau trong lĩnh vực y tế.
Chất lượng hợp kim Nivarox được phân loại từ cấp độ 1 đến 5 với cấp độ 1 là loại hợp kim có chất lượng cao nhất. Chỉ những hợp kim cấp độ 1 đến 3 mới được sử dụng trong ngành chế tạo đồng hồ. Các vật liệu cấu thành làm cho chúng có độ cứng tự nhiên, với tốc độ giãn nở nhiệt thấp cũng như khả năng chống từ trường rất tốt.
Tuy nhiên, đối với Rolex, vẫn còn những cải tiến cần được thực hiện. Họ muốn sản xuất dây tóc của riêng mình, một phần để đảm bảo nó phù hợp với các tiêu chuẩn khắt khe đòi hỏi đặc biệt của thương hiệu, một phần để đưa việc chế tạo và phát triển dây tóc vào quy trình sản xuất nội bộ.

Dây tóc Nivarox
Phát triển dây tóc Blue Parachrom
Một minh chứng cho thấy việc phát triển dây tóc Blue Parachrom là thử thách lớn như thế nào. Rolex đã chiêu mộ một số nhà luyện kim, nhà vật lý và kỹ sư vi mô giỏi nhất trên thế giới và họ phải mất 5 năm nghiên cứu để tạo ra Blue Parachrom Hairspring. Cuối cùng, nó xuất hiện lần đầu tiên vào năm 2000 trên bộ chuyển động Calibre 4130. Dây tóc Blue Parachrom được tạo thành từ hai nguyên tố nằm cạnh nhau trên bảng hệ thống tuần hoàn: niobium và zirconium.
Zirconium là kim loại chuyển tiếp dễ uốn, thường được sử dụng trong môi trường dễ bị ăn mòn. Bạn sẽ tìm thấy nó trong các phụ kiện đường ống và bộ trao đổi nhiệt, cũng như các bộ chuyển đổi xúc tác và nó thường được sử dụng như một chất làm cứng trong hợp kim thép.
Niobium là một trong năm kim loại chịu nhiệt và mài mòn rất cao, bên cạnh vonfram, molypden, tantalum và rhenium. Chính vì vậy, nó được sử dụng trong động cơ phản lực và sản xuất đường ống. Nó có màu trắng sáng bóng, nhưng khi tiếp xúc với không khí thì nó tạo thành một lớp oxit và có thể thay đổi màu sắc tùy thuộc vào độ dày của lớp phủ.
Trong hầu hết các hợp kim, Niobium được sử dụng với số lượng nhỏ. Nhưng với Rolex, nó chiếm tới 85% trên dây tóc Blue Parachrom, với zirconium chiếm 15% còn lại. Những thành phần này kết hợp với nhau tạo thành hợp kim thuận từ, hầu như không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi nhiệt độ và khả năng chống va đập cao hơn tới 10 lần so với bình thường.
Năm năm sau khi được giới thiệu, Rolex đã sửa đổi cấu trúc bề mặt của dây tóc, làm cho lớp oxit dày lên từ 50 đến 100 nm. Mục đích là để tăng độ ổn định của lò xo và trên hết là làm cho nó có một màu xanh đặc biệt. Đó cũng là lý do nó có tên là Blue Parachrom.
Tính đến nay, dây tóc Parachrom Blue dường như đã trang bị trên tất cả các bộ sưu tập của Rolex.

Dây tóc Blue Parachrom được tạo thành từ hai nguyên tố nằm cạnh nhau trên bảng hệ thống tuần hoàn: niobium và zirconium
Dây tóc Blue Parachrom được chế tạo như thế nào?
Các dung sai liên quan tới việc tạo ra dây tóc Blue Parachrom phải cực kỳ chính xác. Đó là quá trình mất vài ngày và trải qua một số giai đoạn, nhưng vẫn phải đảm bảo sai số của dây tóc không vượt quá 0,1 micron. Có thể bạn sẽ thắc mắc 1/10 micron nhỏ như thế nào? Hãy tưởng tượng nó bằng khoảng 1/1000 đường kính sợi tóc của chúng ta.
Đầu tiên, Niobium và Zirconium được kết hợp với nhau ở nhiệt độ cực cao (khoảng 2400°C) trong môi trường chân không. Nó được tôi luyện tại xưởng đúc riêng tại phòng thí nghiệm Plan-Les-Ouates, nơi các kim loại được đưa qua lò ba lần với tốc độ 20cm/giờ, dưới 5.000 volt. Ngay khi thanh kim loại được nung chảy, nó phản ứng với oxy trong không khí và chuyển sang màu xanh. Một thanh kim loại nặng chưa tới 1 pound, có thể tạo ra tới 10.000 sợi dây tóc.
Sau đó, nó được đưa vào máy ép cho đến khi thanh kim loại đó được chuyển thành một sợi dây dài gần 2 km với đường kính 1/10 milimet. Tiếp tục làm giảm kích thước của nó đến khi đạt được chiều rộng xuống còn 150 micron và cao 45 micron. Sau đó, mỗi sợi dây được cắt thành các đoạn dài 22cm. Tiếp đến là cuộn tròn, hoàn thiện với dây tóc kiểu Breguet, cuối cùng là gắn vào bánh xe cân bằng.

Các dung sai liên quan tới việc tạo ra dây tóc Blue Parachrom phải cực kỳ chính xác, đảm bảo sai số của dây tóc không vượt quá 0,1 micron
Đánh giá Blue Parachrom Hairspring
Dây tóc Blue Parachrom được xem là đỉnh cao của kỹ thuật chính xác, với tính toàn vẹn của lò xo được kiểm tra nghiêm ngặt trong từng khâu. Nếu dây tóc không đạt được mức độ chính xác cần thiết thì đồng hồ sẽ chạy nhanh hoặc chậm hơn khoảng 30 phút/ngày. Với tiêu chuẩn khắt khe của Rolex, họ đã cho ra những bộ máy có khả năng chạy giờ chuẩn xác cao nhất với mức sai lệch khoảng +2/-2 giây/ngày, nhờ dây tóc Parachrom Blue.

Dây tóc Blue Parachrom được xem là đỉnh cao của kỹ thuật chính xác
Không còn nghi ngờ gì nữa, Rolex Blue Parachrom Hairspring chính là thành tựu phi thường và là sản phẩm của nhà sản xuất đồng hồ đỉnh cao và quyền lực. Thời gian, công sức và tiền bạc đổ vào để nghiên cứu đến lúc hoàn thiện thật sự đáng kinh ngạc. Chính vì thế, bộ máy Calibre của Rolex luôn đứng đầu khi nói đến độ chính xác so với các thương hiệu đồng hồ khác.